Verhuizen naar Spanje

Een NIE en een TIE zijn niet hetzelfde, en die verwarring kost mensen tijd. Het NIE (Número de Identidad de Extranjero) is een uniek, blijvend nummer waarmee je in Spanje geïdentificeerd wordt bij de belastingdienst, een bank of een notaris. De politie moet een NIE-aanvraag binnen 5 werkdagen beoordelen. De TIE (Tarjeta de Identidad de Extranjero) is de fysieke pasjeskaart die je NIE draagt zodra je daadwerkelijk resident wordt: geen kaart zonder nummer, maar wel een nummer zonder kaart als je bijvoorbeeld alleen een huis koopt zonder er te wonen.

Als Nederlander heb je voor kort verblijf geen visum nodig: het Schengenakkoord staat 90 dagen per periode van 180 dagen zonder registratie toe. Wie zich metterwoon vestigt, valt buiten die 90 dagen en moet zich als EU-burger laten inschrijven bij de gemeente, ook al is er geen visumplicht. Voor wie geen Spaans inkomen heeft maar wel wil verhuizen (bijvoorbeeld op pensioen of spaargeld) bestaat het visado de residencia no lucrativa, met een inkomenseis die jaarlijks wordt vastgesteld en gekoppeld is aan het IPREM; het exacte bedrag verandert elk jaar en staat daarom nog niet met een getal op deze pagina totdat het bevestigd is. Voor wie op afstand voor een niet-Spaans bedrijf werkt, bestaat sinds 2023 een apart digitaalnomadenvisum; dat wordt verder uitgewerkt op de pagina over geld en werk.

Zodra je bent aangekomen met een verblijfsvisum, begint de klok te lopen: je hebt 30 dagen na inreizen om een TIE aan te vragen bij de politie. Daarvoor heb je eerst een empadronamiento nodig, de inschrijving bij de gemeente waar je woont. Dat klinkt bureaucratisch, maar het is de sleutel tot bijna alles: zonder empadronamiento geen TIE, geen toegang tot de lokale huisartsenpost, en in sommige gemeenten geen schoolinschrijving voor kinderen. Reserveer de cita previa (afspraak) voor de TIE zodra je een adres hebt: in drukke provincies als Alicante loopt de wachttijd voor een afspraak vaak op tot enkele weken.

Aan de Nederlandse kant vergeten mensen vaak de uitschrijving bij de gemeente. Verblijf je meer dan 8 maanden per jaar in het buitenland, dan ben je verplicht dit te melden. Bij uitschrijving verhuist je gegevensoverzicht naar de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI); je BSN blijft geldig en de gemeente geeft je uitschrijving door aan onder meer de Belastingdienst, je zorgverzekeraar en pensioenfondsen. Wie zich niet uitschrijft terwijl hij structureel in Spanje woont, loopt het risico dat de Nederlandse zorgverzekering en de Nederlandse belastingaangifte een dubbele, tegenstrijdige situatie opleveren met de Spaanse registratie.

Voor huisdieren geldt een eigen traject, los van de verblijfsprocedure: een microchip, een geldig EU-dierenpaspoort, en een rabiësvaccinatie die minstens 21 dagen na vaccinatie voor vertrek gezet moet zijn. Voor de auto geldt geen vaste wachttijd maar wel een eigen procedure: importbelasting (impuesto de matriculación), een technische keuring (ITV) en herregistratie op Spaans kenteken zodra je fiscaal resident bent. De exacte belastingtarieven daarvoor hangen af van CO2-uitstoot en waarde van de auto en worden hier niet als vast cijfer genoemd tot ze per geval geverifieerd zijn; een gestor die in importzaken zit, rekent dit voor je uit voordat je instapt.

Checklist: de juiste volgorde van je emigratie naar Spanje

Wie weinig tijd heeft, of zeker wil weten dat er niets tussen wal en schip valt, loopt het beste de vaste volgorde na die elk loket aan het volgende koppelt. Vóór vertrek zijn er twee trajecten die niet tot de vertrekdag gewacht kunnen worden: de melding van je emigratie bij je Nederlandse gemeente, mogelijk vanaf 5 dagen voor je vertrekdatum, tot en met de vertrekdag zelf, en, als er een huisdier meegaat, de start van het vaccinatietraject waar de wettelijke wachttijd na de rabiësprik alleen al weken voor vraagt. Alles wat daarna komt regel je in Spanje zelf, en daar bepaalt de volgorde hoe snel de rest loopt.

Na aankomst staat de volgorde zo: eerst het NIE-nummer aanvragen, waar de politie binnen 5 werkdagen na je afspraak over beslist; daarna, als aparte en wettelijk verplichte stap, de registratie als EU-burger, verplicht binnen 3 maanden na aankomst en dus niet gedekt door het NIE alleen. Daarnaast het empadronamiento bij je nieuwe gemeente, het bewijsstuk dat vrijwel elk ander loket vraagt, en je verzekeringen vóór de Nederlandse dekking wegvalt. Wie een auto meeneemt, moet die binnen 30 dagen na aankomst in Spanje bij de DGT op Spaans kenteken zetten. Elke stap hierboven heeft een eigen pagina onder dit overzicht met de exacte procedure, de documenten en de valkuilen per loket; dit gedeelte geeft de volgorde, niet de vervanging van die diepgang.