Geld en werk

Fiscaal wordt Spanje pas relevant zodra je fiscaal resident bent, wat in de praktijk meestal betekent: meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje aanwezig, of het middelpunt van je economische belangen ligt er. Vanaf dat moment moet je wereldinkomen aangeven bij de Agencia Tributaria via de jaarlijkse aangifte (Modelo 100), niet alleen je Spaanse inkomen. Dat is de omslag waar mensen die "gewoon een tijdje gaan uitproberen" overheen glijden: er bestaat geen genademaand, de 183-dagentelling loopt vanaf de eerste dag van het kalenderjaar.

Wie in Spanje werkt, kiest in de praktijk tussen loondienst en zelfstandig ondernemerschap (autónomo). Als autónomo geldt een gereduceerde starterspremie (tarifa plana) gedurende de eerste 12 maanden, eenmaal verlengbaar met nog 12. Het exacte premiebedrag wordt jaarlijks vastgesteld door de Tesorería General de la Seguridad Social en verandert regelmatig, dus reken vooraf het actuele bedrag na in plaats van op een vorig-jaar cijfer te varen. Na die startperiode loopt de premie op naar een inkomensafhankelijke schaal, aanzienlijk hoger dan de Nederlandse zzp-lasten waar veel verhuizers aan gewend zijn.

Sinds 2023 bestaat er een apart digitaalnomadenvisum voor wie op afstand voor een niet-Spaans bedrijf of eigen buitenlandse klanten werkt vanuit Spanje. Dat visum kent een eigen, gunstiger belastingregime in de eerste jaren, vergelijkbaar in opzet met de Nederlandse dertigprocentregeling voor kennismigranten, maar met eigen voorwaarden rond het percentage buitenlandse omzet en de duur van de regeling. Voor wie in loondienst bij een Spaans bedrijf gaat werken, geldt gewoon de reguliere IRPF-schaal, een progressief systeem waarvan de exacte schijfgrenzen jaarlijks worden vastgesteld en bovendien per autonome regio kunnen afwijken boven op het staatstarief.

Voor pensioen is het belangrijkste feit dat Nederland en Spanje al sinds 1974 een bilateraal socialezekerheidsverdrag hebben. Dat verdrag regelt de totalisatie van premiejaren tussen beide landen, zodat je geen pensioenrechten verliest door de verhuizing, en de export van je AOW en aanvullend pensioen naar een Spaanse bankrekening. De SVB blijft de uitkerende instantie voor het Nederlandse deel; een Spaanse bankrekening is nodig om het te ontvangen, niet om het op te bouwen.

Een lokale bankrekening is voor bijna alles nodig: de aanbetaling bij een huis, de energierekening via automatische incasso, en de ontvangst van salaris of pensioen. Een Spaans IBAN-nummer bestaat, net als ieder IBAN binnen SEPA, uit een vast aantal tekens: 24 tekens, beginnend met ES. Voor een niet-ingezetenenrekening volstaan paspoort en NIE bij de meeste banken; voor een gewone ingezetenenrekening met volledige voorwaarden vragen banken meestal ook een empadronamiento en bewijs van inkomen.