Dagelijks leven

Zorg is voor de meeste verhuizers de eerste vraag, en het antwoord hangt af van je situatie. Werk je in loondienst of als autónomo in Spanje, dan bouw je via je premies recht op de publieke zorg (Sistema Nacional de Salud) op, net als een Spanjaard. Ben je niet-werkend en niet gepensioneerd met een Nederlands pensioenformulier (S1), dan kun je toetreden tot het convenio especial: een maandpremie van 60 euro per maand onder de 65 jaar, oplopend naar 157 euro per maand vanaf 65 jaar. Die toegang vereist wel 1 jaar onafgebroken verblijf in Spanje voorafgaand aan de aanvraag, en een empadronamiento in de gemeente waar je woont; verblijf in andere EU-landen telt mee voor die termijn. Tot die tijd, of als alternatief, sluit je een private zorgverzekering af, wat voor de meeste leeftijden goedkoper is dan in Nederland maar met beperktere dekking voor bestaande aandoeningen.

Onderwijs is de andere grote vraag voor gezinnen, en de keuze is breder dan in Nederland gebruikelijk is. Openbare scholen (públicos) zijn gratis en vormen met 66.9 % van de leerlingen de meerderheid. Gesubsidieerd-bijzondere scholen (concertados, vaak katholiek) vragen een vrijwillige bijdrage en bedienen 24.4 % van de leerlingen. Volledig private scholen, vaak internationaal met Engelstalig of tweetalig onderwijs, bedienen 8.8 % van de leerlingen en zijn met name in gebieden met veel buitenlandse gezinnen goed vertegenwoordigd. In de Comunidad Valenciana komt daar een taalvraag bovenop: een deel van het lesprogramma wordt in het Valenciaans gegeven, in een verhouding die per school verschilt; zie de regiopagina voor de details die voor de hele regio gelden.

Kosten van levensonderhoud verschillen sterk tussen de kust en het binnenland, en tussen seizoen en laagseizoen. Boodschappen en horeca liggen buiten de grote steden doorgaans lager dan in Nederland, huur en koopprijzen aan de kust juist regelmatig hoger dan mensen verwachten, gedreven door vakantieverhuur en buitenlandse vraag. Energie werkt anders dan in Nederland: er is geen vast leveranciersmodel met jaarafrekening zoals je gewend bent, en veel huizen hebben geen centrale verwarming, wat de winterrekening kan laten oplopen ondanks het mildere klimaat.

Veiligheid is voor de meeste Nederlandse verhuizers geen reden tot zorg: kleine criminaliteit zoals zakkenrollerij komt vooral voor in toeristische centra, niet in de woonwijken waar de meeste verhuizers terechtkomen. Verkeer vraagt wel gewenning: rijstijl, bebording en de rol van de scooter in binnensteden verschillen van Nederland. Internet is breed beschikbaar via glasvezel in de meeste kustgemeenten en middelgrote steden, met duidelijk mindere dekking in kleinere binnenlandse dorpen; controleer dit per adres voordat je tekent voor een huurwoning, zeker als je op afstand werkt.

Vervoer zonder auto is aan de kust beperkter dan in Nederland: er is geen fijnmazig fietsnetwerk en het openbaar vervoer buiten de grote steden rijdt minder frequent, vooral buiten het seizoen. De meeste verhuizers die permanent op de kust gaan wonen, schaffen binnen het eerste jaar een auto aan, ook als ze in Nederland zonder auto leefden. Taal en cultuur wennen geleidelijk: Spaans is de praktische noodzaak voor de gemeente, de huisarts en de bank, terwijl in toeristische gemeenten Engels en soms Nederlands ver komen voor dagelijkse boodschappen.